Bir ürün kataloğunda küçük görünen bir tercüme hatası satış ekibinin günlerce açıklama yapmasına neden olabilir. Model kodunun yanlış yazılması, ölçü değerinin değiştirilmesi, aynı parçanın farklı sayfalarda farklı adlarla çevrilmesi veya bir güvenlik uyarısının pazarlama cümlesi gibi ele alınması, katalog çalışmasının yalnızca “metni başka dile çevirme” işi olmadığını gösterir.
Çeviri Sepeti, katalog projelerinde metin, terminoloji ve sayfa düzenini birlikte ele alır. Projenin başında kaynak dosyanın yapısı incelenir; ürün isimleri, teknik terimler, çevrilmeyecek marka ifadeleri ve teslim formatı belirlenir. Böylece tercüme tamamlandığında yalnızca Word içinde metin listesi değil, ihtiyaca göre tasarım ekibinin kullanabileceği veya doğrudan kontrol edilebilecek bir çok dilli doküman hazırlanabilir.
Katalog Çevirisi Neden Ayrı Bir Uzmanlık Alanıdır?
Kataloglarda birkaç farklı metin türü aynı dosyada bir araya gelir. Kapakta marka dili bulunurken teknik sayfalarda ölçüler ve parça adları, ürün açıklamalarında satış dili, tablolarda ise çok kısa ve tekrarlanan terimler yer alabilir.
Bu nedenle tek bir üslup bütün sayfalara uygulanamaz. Tercümanın şu ayrımı yapabilmesi gerekir:
- Marka sloganı ve tanıtım metni
- Ürün adı ve model serisi
- Teknik özellik tablosu
- Kullanım veya bakım uyarısı
- Sertifika ve standart referansları
- Garanti veya satış koşulu
- Grafik içindeki kısa metinler
- Dipnot ve yasal açıklamalar
Bir katalogda teknik bilgi ile reklam dilinin sınırı korunmadığında hedef metin ya fazla mekanik olur ya da teknik anlamı zedeler.
Ürün Kataloğu ile Teknik Katalog Aynı Şekilde mi Çevrilir?
Hayır. Dosya yapısı benzer görünse de odak noktaları farklıdır.
Ürün kataloglarında
Marka sesi, ürün faydalarının anlaşılır aktarımı, kategori adları, başlık uzunlukları ve görsel alanla uyum öne çıkar. Moda, mobilya, kozmetik veya tüketici ürünü kataloğunda metnin hedef pazardaki doğal söyleyişe yaklaşması gerekebilir.
Teknik kataloglarda
Terminoloji, parça isimleri, değerler, standart adları, model kodları ve güvenlik ifadeleri daha kritik hâle gelir. Makine, otomotiv, yapı malzemesi, elektrik-elektronik veya endüstriyel ekipman kataloğunda aynı terimin sayfalar boyunca aynı karşılıkla kullanılması önemlidir.
Bu yüzden proje başlangıcında katalog türünün belirtilmesi, doğru tercüman ve editörün seçilmesine yardımcı olur.
Terminoloji Tutarlılığı Nasıl Sağlanır?
Uzun kataloglarda en yaygın sorunlardan biri, aynı kavramın farklı yerlerde farklı çevrilmesidir. Kaynak metinde “housing”, “casing” ve marka içi özel bir parça adı arasında fark varsa hedef dilde bunların rastgele tek kelimede birleştirilmesi teknik anlamı bozabilir.
Terminoloji yönetiminde şu çalışma yapılabilir:
1. Kaynak katalogdan tekrar eden teknik terimler çıkarılır.
2. Müşterinin daha önce kullandığı yabancı dil katalogları incelenir.
3. Onaylanmış ürün ve parça adları bir terim listesinde tutulur.
4. Çevrilmemesi gereken marka/model ifadeleri işaretlenir.
5. Tercüme sırasında terim listesi esas alınır.
6. Editör son kontrolde terim varyasyonlarını tarar.
Proje bir sonraki yıl güncellendiğinde aynı terim listesinin kullanılması, yeni baskının önceki kataloglarla dil açısından kopuk görünmesini önler.
Çeviri Belleği Katalog Projelerinde Ne Sağlar?
Kataloglar çoğu zaman her yıl sıfırdan yazılmaz. Ürünlerin bir kısmı aynı kalır, yeni modeller eklenir, bazı teknik değerler güncellenir. Çeviri belleği, daha önce onaylanmış cümleleri ve segmentleri yeniden kullanmayı kolaylaştırır.
Bu yaklaşım özellikle şu projelerde faydalıdır:
- Yıllık ürün kataloğu güncellemeleri
- Çok sayıda benzer ürün varyantı
- Parça listeleri
- Ürün aileleri
- Farklı ülkelere çıkan benzer katalog sürümleri
Ancak çeviri belleği otomatik olarak doğru sonuç garantisi vermez. Eski segmentin yeni bağlamda hâlâ geçerli olup olmadığı kontrol edilmelidir. Özellikle teknik değeri değişen cümlelerde sayı ve birim karşılaştırması yapılmalıdır.
DTP ve Masaüstü Yayıncılık Neden Gerekir?
Katalog metni çevrildiğinde hedef dildeki cümle uzunluğu kaynak dille aynı kalmayabilir. Başlık bir satırdan iki satıra çıkabilir, tablo hücresine sığmayabilir veya buton benzeri kısa alanlar taşabilir. Sağdan sola yazılan dillerde sayfa akışının ayrıca ele alınması gerekir.
DTP çalışması, tercüme edilmiş içeriğin katalog tasarımına uygulanması ve görsel yerleşimin kontrol edilmesidir. Kapsam projeye göre şunları içerebilir:
- Metin kutularının yeniden düzenlenmesi
- Satır ve paragraf taşmalarının kontrolü
- Tablo sütunlarının ayarlanması
- Başlık hiyerarşisinin korunması
- Dipnot ve sayfa numaralarının kontrolü
- Grafiklerdeki metinlerin yerleştirilmesi
- Sağdan sola dillerde yön ve hizalama kontrolü
- Baskı PDF’inin görsel karşılaştırması
Tercüme tamamlandıktan sonra DTP yapılması kadar, DTP sonrası dil kontrolü de önemlidir. Tasarım sırasında satır atlanması veya eski kaynak metnin bir kutuda kalması mümkündür.
InDesign Dosyasıyla Katalog Tercümesi Nasıl Yürütülür?
Profesyonel kataloglar sıklıkla Adobe InDesign’da hazırlanır. Kaynak dosya yalnızca .indd dosyasından ibaret olmayabilir; bağlı görseller, fontlar ve link verilen dosyalar da paketin parçasıdır.
Proje başında şu bilgiler faydalıdır:
- InDesign paket dosyası
- Bağlı görseller
- Kullanılan font bilgileri
- Kaynak PDF referansı
- Baskı ölçüsü ve taşma payları
- Hedef dil sayısı
- Matbaa veya ajansın teknik teslim şartları
Kaynak tasarım dosyası yoksa yalnızca PDF üzerinden de çalışma yapılabilir; ancak düzenlenebilir dosyanın bulunması yerleşim sürecini kolaylaştırır. Taranmış PDF’lerde metin çıkarımı ayrıca kontrol gerektirir.
Word, Excel ve PowerPoint Katalogları da Çevrilebilir mi?
Evet. Katalog veya ürün dosyası her zaman InDesign’da olmayabilir.
Word
Metin ağırlıklı ürün kitapçıkları ve tablolar için kullanılır. Stil başlıkları ve tablo düzeni korunarak çalışılabilir.
Excel
Ürün listeleri, SKU tabloları, model özellikleri ve çok dilli veri setlerinde sık görülür. Hangi sütunların çevrileceği ve hangi hücrelere dokunulmaması gerektiği baştan belirlenmelidir.
PowerPoint
Fuar sunumu, satış dosyası ve ürün tanıtımı için kullanılan slaytlarda metin taşması sık görülebilir. Çeviri sonrası her slayt görsel olarak kontrol edilmelidir.
Düzenlenebilir PDF ile taranmış PDF aynı değildir. Tarama dosyalarında önce metin çıkarımı veya yeniden dizgi gerekebilir. Görsel içine gömülü metinlerin de kapsamda olup olmadığı teklif öncesinde belirlenmelidir.
Lokalizasyon Katalogda Ne Anlama Gelir?
Lokalizasyon, hedef pazara göre gerekli dilsel ve biçimsel uyarlamaların bilinçli biçimde yapılmasıdır. Ancak teknik katalogda lokalizasyon “değerleri kendiliğinden değiştirmek” anlamına gelmez.
Örneğin kaynak katalogda 25 cm ölçüsü varsa bunu ABD pazarı için yalnızca 9.84 inç yapıp kaynak değeri silmek her zaman doğru değildir. Ürün spesifikasyonu ve mevzuat gereksinimi nedeniyle özgün ölçünün korunması gerekebilir. Müşteri isterse parantez içinde dönüştürülmüş karşılık eklenebilir.
Benzer şekilde fiyat, para birimi, tarih formatı ve ondalık ayırıcı değişiklikleri müşteri onayıyla yapılmalıdır. Tercümanın ticari fiyatı kendi başına döviz kuruna göre çevirmesi doğru değildir.
Lokalizasyon kapsamında değerlendirilebilecek alanlar şunlardır:
- Tarih ve sayı gösterimi
- Birimlerin sunum biçimi
- Para birimi yazımı
- Telefon ve adres formatı
- Kültürel olarak anlaşılmayan kısa ifadeler
- Pazara göre ürün kategori adları
- Yasal uyarıların hedef ülke için ayrıca incelenmesi gereken bölümleri
Broşür Tercümesi ile Katalog Tercümesi Arasındaki Fark
Broşürler genellikle daha kısa ve kampanya odaklıdır. Metin alanı sınırlı olduğu için başlık, slogan ve çağrı cümlelerinde hedef dilde kısa ve etkili anlatım gerekir. Kataloglarda ise ürün sayısı, teknik veri, tablo ve terminoloji yoğunluğu artar.
Her iki projede de tasarım dosyasıyla çalışma gerekebilir; ancak broşürde yaratıcı dil uyarlaması daha baskınken teknik katalogda tutarlılık ve veri kontrolü öne çıkabilir.
E-Ticaret Ürün Açıklamaları Katalog Projesine Dahil Edilebilir mi?
Basılı katalogdaki ürün verileri çoğu zaman e-ticaret mağazasında da kullanılır. Ancak katalog paragrafını bir pazaryerine olduğu gibi kopyalamak her zaman uygun değildir. Platformların başlık, madde işareti, karakter uzunluğu, yasaklı ifade ve kategori alanları farklı olabilir.
E-ticaret kapsamında şu alanlar ayrı hazırlanabilir:
- Ürün başlığı
- Kısa açıklama
- Uzun açıklama
- Özellik maddeleri
- Teknik özellik tablosu
- Varyant adları
- Arama terimleri veya kategori alanları
Platforma özel metin üretilecekse hedef ülke, marka tonu ve ürün kategorisi ayrıca belirtilmelidir. “SEO için anahtar kelime eklemek” teknik doğruluğun önüne geçmemelidir.
Katalogda Sayılar ve Teknik Değerler Nasıl Kontrol Edilir?
Teknik bir katalogda dil hatasından daha tehlikeli olan şey, doğru çevrilmiş cümlenin içinde yanlış sayı bulunmasıdır. Bu nedenle editör kontrolünde yalnızca kelimeler değil aşağıdaki unsurlar da karşılaştırılmalıdır:
- Model kodları
- Ürün numaraları
- Ölçüler
- Ağırlıklar
- Sıcaklık ve basınç değerleri
- Voltaj ve güç bilgileri
- Yüzde değerleri
- Standart numaraları
- URL ve iletişim bilgileri
Ondalık virgül/nokta dönüşümü yapılacaksa hedef ülke kullanımına göre kontrollü yapılmalıdır. Teknik değerin kendisi değiştirilmemelidir.
Çok Dilli Katalog Projesi Nasıl Yönetilir?
Aynı kataloğun beş veya on dile çevrilmesi, her dili bağımsız dosya olarak başlatmaktan daha fazla koordinasyon gerektirir. Önce ortak terminoloji belirlenirse diller arasında ürün adı tutarlılığı daha kolay korunur.
Çok dilli projede şu yapı kullanılabilir:
1. Kaynak metin dondurulur.
2. Terim listesi onaylanır.
3. Dil ekipleri aynı ürün adı kurallarını kullanır.
4. Sorular tek merkezde toplanır.
5. DTP her dilin yazı yönü ve metin uzunluğuna göre yapılır.
6. Her dil için final PDF kontrol edilir.
7. Dosya adlandırma ve sürüm numarası standardize edilir.
Bu yöntem, bir dilde ürünün eski adı kullanılırken başka bir dilde yeni adın kullanılması gibi sürüm sorunlarını azaltır.
Katalog Tercüme Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Fiyat yalnızca sayfa sayısına bağlı değildir. Aynı 20 sayfalık iki katalogdan biri yoğun tablo ve görsel metin içerirken diğeri büyük fotoğraflı, az metinli olabilir.
Teklifi etkileyen başlıca unsurlar:
- Toplam kelime miktarı
- Kaynak ve hedef dil
- Teknik uzmanlık alanı
- Dosyanın düzenlenebilir olup olmaması
- DTP gereksinimi
- Grafik içi metinler
- Çok dilli proje yönetimi
- Terminoloji çalışması
- Teslim tarihi
- Baskıya hazır PDF veya açık dosya teslim beklentisi
Doğru fiyat için kaynak dosyayı veya PDF’i paylaşmak en sağlıklı yöntemdir. Dosya incelendikten sonra tercüme ve DTP kalemleri ayrı olarak planlanabilir.
Katalog Projesine Başlamadan Önce Gönderilecek Bilgiler
Teklif ve iş akışı için şu bilgiler yeterlidir:
1. Kaynak dosya veya PDF
2. Hedef dil veya diller
3. Sektör ve ürün grubu
4. Varsa eski yabancı dil kataloğu
5. Marka terim listesi
6. Çevrilmemesi gereken ürün adları
7. DTP talebi
8. Baskı veya dijital kullanım amacı
9. Teslim tarihi
Özellikle fuar tarihine yetişecek projelerde matbaa teslim günü, tercümenin son günü olarak düşünülmemelidir. DTP, revizyon ve baskı kontrolü için ayrıca zaman bırakılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Katalog tercümesinde tasarım korunabilir mi?
Kaynak tasarım dosyası ve gerekli bağlı dosyalar mevcutsa tercüme DTP çalışmasıyla mevcut sayfa düzenine uygulanabilir. Yalnızca PDF varsa yapılabilecek işlem PDF’in yapısına göre değişir.
Teknik katalogda terim sözlüğü gerekli mi?
Kısa dosyalarda şart olmayabilir; ancak çok ürünlü veya tekrar eden teknik terim içeren projelerde terim listesi ciddi tutarlılık sağlar. Müşterinin mevcut terminolojisi varsa proje başında paylaşılması önerilir.
Ölçü birimleri otomatik çevrilir mi?
Dil çevirisi ile birim dönüşümü ayrı kararlardır. Teknik değerler müşterinin onayı olmadan değiştirilmemelidir. Hedef pazar için ikinci birim eklenmesi isteniyorsa dönüşüm kontrollü yapılabilir.
InDesign katalog dosyası teslim edilebilir mi?
Proje kapsamına DTP dahil edilmişse açık tasarım dosyası veya baskı PDF’i üzerinde çalışma planlanabilir. Kullanılan fontlar ve bağlı görsellerin lisans/erişim durumu ayrıca kontrol edilir.
Katalogla birlikte e-ticaret metinleri de hazırlanabilir mi?
Evet. Katalog verileri temel alınarak ürün başlıkları, özellik maddeleri ve açıklamalar hedef platformun alanlarına göre ayrı biçimde hazırlanabilir. Platform şartları proje başında belirtilmelidir.