Pasaport, diploma, doğum belgesi, mahkeme kararı veya şirket evrakı çevrildiğinde ilk soru çoğu zaman “yeminli tercüme yeterli mi, notere de gitmek gerekiyor mu?” olur. Bu sorunun cevabı belge başlığından çok, belgenin hangi kuruma ve hangi işlem için sunulacağına bağlıdır.
Çeviri Sepeti’nde resmî belge talebi alınırken önce hedef kurumun istediği belge biçimi değerlendirilir. Kurum yalnızca tercüman tarafından imzalanmış bir çeviri kabul ediyorsa gereksiz noter işlemi eklenmez. Evrak listesinde noter tasdiki açıkça isteniyorsa çeviri buna uygun hazırlanır ve noterlik aşaması planlanır. Belge yurt dışında kullanılacaksa apostil veya başka bir tasdik gereksinimi ayrıca ele alınır.
Noter Onaylı Tercüme Nedir?
Bu işlem, bir belgenin ilgili dilde tercüme edilmesi ve tercümenin noterlikte tasdik işlemine alınmasıdır. Uygulamada noterlik, kendi usulü çerçevesinde tercümanın kimliği, imzası ve tercüme işleminin tasdikiyle ilgili kayıtları değerlendirir.
Burada iki yanlış beklentiyi düzeltmek gerekir. Birincisi, noter tasdiki tercümenin içeriğini satır satır yeniden çeviren ikinci bir dil kontrolü değildir. İkincisi, noter onaylı bir tercüme her ülkedeki her kurum tarafından hiçbir ek şart aranmadan kabul edilecek “evrensel belge” anlamına gelmez. Kabul şartını belgeyi isteyen kurum belirler.
Yeminli Tercüme ile Noter Onaylı Tercüme Arasındaki Fark
Bu iki kavram aynı hizmet değildir.
Yeminli tercümede
Belge, ilgili dilde noter nezdinde yemin işlemi bulunan tercüman tarafından çevrilir ve tercüman çeviriyi kendi imza/kaşe veya beyan düzeniyle teslim eder. Kurumun talebine göre bu seviye yeterli olabilir.
Noter tasdikli tercümede
Yeminli tercüme ayrıca noterlik işlemine girer. Noterlik, tercüme üzerindeki tercüman işlemini kendi kayıt ve usulü çerçevesinde tasdik eder. Böylece teslim edilen nüshada noterlik şerhi ve ilgili resmî işlem bilgileri yer alır.
Kısacası her noter tasdikli tercümenin temelinde bir tercüme işlemi vardır; fakat her yeminli tercüme noter tasdikli değildir.
Noter Onayı Hangi Durumlarda Gerekebilir?
“Pasaport her zaman noterden geçer” veya “diplomada noter zorunludur” gibi genellemeler güvenilir değildir. Aynı belge farklı kurumlarda farklı biçimde talep edilebilir.
Noter tasdikiyle sık karşılaşılan alanlar şunlardır:
- Yurt dışındaki bazı resmî makam başvuruları
- Türkiye’deki bazı kamu kurumu işlemleri
- Üniversite ve denklik dosyaları
- Mahkeme ve hukuki süreçlerde sunulacak yabancı dil belgeleri
- Şirket kuruluşu ve ticaret sicili işlemleri
- Vekâletname, muvafakatname ve benzeri noterlik bağlantılı işlemler
- Kurumun açıkça “notarized translation / noter tasdikli tercüme” istediği başvurular
Bu liste “mutlaka gerekir” listesi değildir. En doğru dayanak, başvuru kurumunun güncel evrak talimatıdır.
Hangi Belgeler Noter Tasdikli Çevrilebilir?
Resmî işlem ihtiyacına göre çok farklı belge türleri noter tasdikli tercüme olarak hazırlanabilir.
Kimlik ve nüfus belgeleri
Pasaport, kimlik belgesi, nüfus kayıt örneği, doğum kayıt örneği, evlenme kayıt örneği ve ölüm kayıt örneği bu gruptadır. İsimlerin pasaporttaki Latin harfli yazımla uyumlu olması özellikle önemlidir.
Eğitim belgeleri
Diploma, transkript, mezuniyet yazısı, öğrenci belgesi ve sertifikalar yurt dışı eğitim veya denklik işlemlerinde tercüme edilebilir. Noter gereksinimi başvuru kurumunun kuralına göre belirlenir.
Hukuki belgeler
Mahkeme kararları, dava evrakı, vekâletname, muvafakatname, taahhütname ve sözleşmelerde terminoloji kadar imza, mühür ve tarih bilgilerinin eksiksiz aktarımı da önemlidir.
Şirket ve ticari belgeler
Ticaret sicili kayıtları, faaliyet belgeleri, imza sirküleri, ortaklık belgeleri, yönetim kurulu kararları ve bazı finansal evraklar yabancı ortaklık, banka veya resmî kayıt işlemlerinde tercüme edilebilir.
Sağlık ve kişisel kayıtlar
Sağlık raporu veya kişisel durum belgesi gibi evraklarda noter tasdiki ancak dosyayı kabul eden kurum talep ediyorsa yapılmalıdır. Hassas kişisel veri içerdiğinden dosya aktarımı ayrıca dikkat gerektirir.
Noter Onaylı Tercüme Nasıl Yapılır?
Süreç genellikle şu adımlarla ilerler:
1. Belgenin okunaklı kopyası alınır.
2. Hedef dil ve belgenin sunulacağı kurum belirlenir.
3. Kurumun yeminli tercüme mi, noter tasdikli tercüme mi istediği kontrol edilir.
4. Belge uygun tercümana atanır.
5. İsim, tarih, numara, mühür ve kurum adları kontrol edilerek çeviri hazırlanır.
6. Tercüman gerekli imza ve beyan işlemini tamamlar.
7. Noter tasdiki gerekiyorsa evrak ilgili noterliğe iletilir.
8. Fiziksel nüsha kargo veya elden teslim edilir; dijital kopya talebe göre ayrıca paylaşılabilir.
Belgenin aslı görülmeden işlem yapılamayan veya noterliğin ek belge istediği durumlar olabilir. Bu nedenle yüksek çözünürlüklü taramayla fiyat alınabilse bile nihai işlem için fiziksel belgenin gerekip gerekmediği baştan sorulmalıdır.
Noter Hangi Tercümanı Tasdik Eder?
Türkiye’de “yeminli tercüman” ifadesi çoğu zaman belirli bir noterlik nezdindeki yemin kaydıyla bağlantılı kullanılır. Bu nedenle tercümenin herhangi bir notere götürülüp her durumda aynı şekilde tasdik edileceği varsayılmamalıdır.
Proje başında hedef noterlik ve tercümanın yemin kaydı birlikte değerlendirilir. Özellikle başka şehirden gönderilen evraklarda noterlik sürecinin nasıl yürütüleceği önceden planlanmalıdır.
Noter Tasdiki Çevirinin Doğruluğunu mu Onaylar?
Noterlik işlemi, çeviri ajansının editör kontrolünün yerine geçmez. Dil doğruluğu için asıl sorumluluk tercüme sürecinde yürütülen terminoloji ve veri kontrolündedir. Noterlik, kendi mevzuatı ve usulü çerçevesinde tercüme işlemini tasdik eder.
Bu nedenle resmî belgelerde şu alanların tercümeden önce ayrıca kontrol edilmesi gerekir:
- İsim ve soyisim
- Doğum tarihi ve doğum yeri
- Belge numarası
- Pasaport numarası
- Kurum ve makam adları
- Tarih ve sayı alanları
- İmza, mühür ve kaşeler
- Varsa el yazısı notlar
Özellikle yurt dışı dosyalarında isim transliterasyonu hatası, noter tasdiki alınmış olsa bile başvuruda ek açıklama veya yeniden çeviri ihtiyacı doğurabilir.
Noter Onaylı Tercüme ve Apostil Aynı Şey mi?
Hayır. Noter tasdiki ile apostil farklı işlemlerdir.
Noter tasdiki tercüme işleminin noterlikte tasdik edilmesidir. Apostil ise 1961 Lahey Sözleşmesi kapsamındaki kamu belgelerinin başka bir sözleşme ülkesinde kullanılmasını kolaylaştıran uluslararası tasdik sertifikasıdır.
Belge yurt dışında kullanılacak diye her noter tasdikli tercümenin otomatik olarak apostillenmesi gerekmez. Bazı kurumlar kaynak belgenin aslındaki apostili ve tercümeyi ister. Bazıları noter tasdikli tercümeye de apostil talep eder. Bazıları ise ilgili belge için apostil istemez.
Bu nedenle işlem sırası hedef kurumun evrak listesine göre kurulmalıdır.
Online Noter Onaylı Tercüme Nasıl Yürütülür?
“Online” süreç, belgenin ilk aşamada dijital olarak gönderilmesini ve müşterinin ofise gelmeden teklif/koordinasyon yapabilmesini ifade eder. Noter tasdiki ise fiziksel veya noterlik sistemine bağlı resmî bir işlem olduğundan arka planda ilgili prosedür yine yürütülür.
Pratik akış şu şekilde olabilir:
- Belge PDF veya fotoğraf olarak gönderilir.
- Tercüme ve noter gereksinimi belirlenir.
- Fiyat onayından sonra tercüme hazırlanır.
- Gerekli imzalar tamamlanır.
- Noterlik tasdiki organize edilir.
- Onaylı asıl nüsha müşteriye kargolanır.
Bazı kurumların dijital tarama kabul etmesi, fiziksel noter şerhli nüshanın hiç hazırlanmayacağı anlamına gelmez. Başvurunun sunum biçimi ayrıca kontrol edilmelidir.
Noter Onaylı Tercüme Fiyatı Nasıl Hesaplanır?
Toplam tutar genellikle iki ayrı ana başlıktan oluşur: tercüme hizmeti ve noterlik gideri. Bunlara teslimat veya ek nüsha gibi kalemler de eklenebilir.
Tercüme bedelini etkileyen unsurlar:
- Dil çifti
- Belgenin kelime ve sayfa hacmi
- Belgenin okunabilirliği
- Hukuki veya teknik terminoloji yoğunluğu
- Aciliyet
- Format düzenleme gereksinimi
Noterlik işlemleri ise yürürlükteki noterlik tarifeleri ve belgenin yapısına göre değişebilir. Bu nedenle yalnızca “bir sayfa diploma ne kadar?” sorusuna belgeyi görmeden kalıcı bir rakam vermek yanıltıcı olabilir.
Noter Onaylı Tercümenin Geçerlilik Süresi Var mı?
Noter tasdikli tercüme için bütün kurumları bağlayan tek bir “6 ay sonra biter” kuralı yoktur. Ancak iki farklı tarih konusu vardır:
Birincisi, tercümenin dayandığı kaynak belge değişebilir veya yeni nüsha düzenlenebilir. İkincisi, başvuru kurumu “son üç ay içinde alınmış adli sicil”, “son altı ay içinde düzenlenmiş nüfus kaydı” gibi güncellik şartı koyabilir.
Bu durumda sorun tercümenin noter şerhinin sona ermesi değil, sunulan kaynak belgenin kurumun güncellik şartını karşılamamasıdır. Başvuru öncesinde bu ayrım kontrol edilmelidir.
Teklif İçin Belgenizi Nasıl Göndermelisiniz?
Fiyat ve işlem planı için belgenin tamamının okunaklı görüntüsü gerekir. Kişisel bilgileri ilk fiyat aşamasında maskelemek istiyorsanız metin hacmini ve belge türünü göstermeye devam edecek şekilde hassas alanları kapatabilirsiniz; ancak tercüme başladığında eksiksiz nüsha gerekecektir.
Teklif talebinde şu bilgileri ekleyin:
1. Kaynak dil ve hedef dil
2. Belgenin kullanılacağı ülke
3. Belgeyi isteyen kurum
4. Noter veya apostil şartının evrak listesinde yazıp yazmadığı
5. Kaç fiziksel nüsha gerektiği
6. Teslim tarihi
Bu bilgiler işlem zincirinin gereksiz adımlar eklenmeden kurulmasına yardımcı olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Noter onaylı tercüme nasıl yapılır?
Belge önce uygun yeminli tercüman tarafından çevrilir ve tercüman işlemleri tamamlanır. Kurum noter tasdiki istiyorsa çeviri, ilgili noterlikte tasdik işlemine alınır. Teslim için gereken nüsha sayısı ve apostil ihtiyacı ayrıca belirlenir.
Noter onayı her resmî belgede zorunlu mu?
Hayır. Bazı kurumlar yeminli tercümeyi yeterli görürken bazıları noter tasdiki ister. Evrak listesindeki ifadeyi esas almak gerekir.
Noter onaylı tercüme yurt dışında doğrudan geçerli olur mu?
Tek başına böyle bir garanti verilemez. Yabancı kurum apostil, farklı bir sertifikalandırma biçimi veya kendi ülkesinde yapılmış tercüme isteyebilir. Kurum şartı önceden kontrol edilmelidir.
Noter tasdiki için belgenin aslı gerekir mi?
Belge ve noterlik işlemine göre değişebilir. Fiyat teklifi çoğu zaman tarama üzerinden hazırlanabilir; nihai tasdik için asıl belgenin veya belirli bir nüshanın istenip istenmediği süreç başında teyit edilmelidir.
Noter onaylı tercüme aynı gün çıkar mı?
Belgenin uzunluğu, dil, tercüman müsaitliği, noterlik çalışma saatleri ve fiziksel evrak gereksinimi teslim zamanını etkiler. Belge incelendikten sonra gerçekçi teslim planı verilebilir.