Arapça tercüme, tek bir dil varyantıyla bütün Arap coğrafyasına aynı biçimde uygulanabilecek bir hizmet değildir. Resmî belgelerde Modern Standart Arapça öne çıkarken, sözlü iletişim ve pazarlama metinlerinde Mısır, Körfez, Levant veya Mağrip lehçeleri gündeme gelebilir. Ayrıca belge tasdik süreci Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri veya Katar gibi ülkelerde aynı değildir.
Bu nedenle Çeviri Sepeti’nde Arapça bir dosya değerlendirilirken önce kullanım amacı, hedef ülke, belge türü ve yazım yönü belirlenir. Resmî tercüme, sözlü tercüme, lokalizasyon ve DTP aynı proje içinde farklı uzmanlık gerektirebilir.
Modern Standart Arapça ile Lehçe Arasındaki Fark
Modern Standart Arapça (MSA/Fusha), resmî yazışma, eğitim, haber, hukuk ve kurumsal metinlerde ortak yazı dili olarak kullanılır. Günlük konuşmada ise ülkeye ve bölgeye göre farklı lehçeler devreye girer. Mısır Arapçası, Körfez lehçeleri, Şam/Levant lehçeleri ve Mağrip konuşma biçimleri birbirinden belirgin ölçüde ayrılabilir.
Pasaport, diploma, sözleşme, mahkeme kararı veya şirket belgesi gibi resmî metinlerde çoğunlukla MSA tercih edilir. Buna karşılık reklam sloganı, sosyal medya metni, saha görüşmesi veya tüketici odaklı içerikte hedef kitlenin konuştuğu lehçe önem kazanabilir. ‘Arapça’ talebi alınırken hedef kitlenin nerede bulunduğu sorulmalıdır.
Arapça Tercüme Gerektiren Başlıca Belge Türleri
- Pasaport, kimlik, doğum belgesi, evlilik belgesi ve nüfus kayıtları
- Diploma, transkript, mesleki yeterlilik ve okul belgeleri
- Vekaletname, mahkeme kararı, sözleşme ve şirket kuruluş evrakları
- Tapu, banka belgesi, yatırım ve ticari başvuru dosyaları
- Epikriz, tıbbi rapor, tetkik sonucu ve sağlık turizmi belgeleri
- İhracat-ithalat evrakı, teknik şartname, katalog ve ürün dokümanları
Belgenin resmî kurumda kullanılacak olması, her durumda noter onayı veya konsolosluk tasdiki gerektiği anlamına gelmez. Hedef ülkenin Apostil Sözleşmesi durumu, belgenin kamu belgesi olup olmadığı ve kabul eden kurumun talimatı birlikte değerlendirilmelidir.
Körfez Ülkelerinde Apostil ve Tasdik Aynı Değildir
Suudi Arabistan
Suudi Arabistan için eski içeriklerde sık görülen ‘Apostil Sözleşmesi’ne taraf değildir’ bilgisi artık güncel değildir. Suudi Arabistan 1961 Apostil Sözleşmesi’ne katılmış ve Sözleşme 7 Aralık 2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle uygun kamu belgelerinde apostil mekanizması kullanılabilir; yine de kabul eden kurumun belge ve çeviri şartı ayrıca kontrol edilmelidir.
Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar
HCCH’nin 30 Haziran 2026 güncellemeli Apostil Sözleşmesi statü tablosunda Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar taraf olarak görünmemektedir. Bu ülkeler için belge türüne göre legalizasyon, dışişleri veya konsolosluk tasdiki gibi başka doğrulama adımları gündeme gelebilir. İşlem zinciri belge görülmeden standartlaştırılmamalıdır.
Apostil çevirinin kendisine verilen bir kalite belgesi değildir. Kamu belgesindeki imza veya mührün doğrulanmasını kolaylaştıran ayrı bir uluslararası işlemdir. Çeviri, noter tasdiki ve konsolosluk işlemleri bu yapıdan farklı aşamalardır.
Arapça-Türkçe Tercümede İsim Yazımı ve Transliterasyon
Arap alfabesinden Latin alfabesine aktarılan kişi ve yer adlarında tek bir evrensel yazım biçimi her zaman yoktur. Aynı Arapça isim farklı pasaport sistemlerinde farklı Latin harfleriyle yazılabilir. Bu nedenle resmî dosyada ana referans, kişinin geçerli pasaportundaki Latin harfli yazım olmalıdır.
Kaynak belgede pasaporttan farklı bir yazım varsa bu fark gizlenmemeli veya tercüman tarafından keyfî biçimde ‘düzeltilmemelidir’. Gerekirse çeviride kaynak yazım korunur ve kurumun izin verdiği yöntemle açıklama yapılır. Doğum tarihi, kimlik numarası ve belge numarası gibi alanlarda da sağdan sola yazım nedeniyle rakam sırasının bozulmaması önemlidir.
Arapça Belge Düzeninde DTP Neden Önemlidir?
Arapça sağdan sola yazıldığı için bir Word, PDF, broşür veya form yalnızca metni çevirmekle tamamlanmış sayılmaz. Tablo sütunlarının yönü, madde işaretleri, başlık hizası, dipnotlar, sayfa numaraları ve Latin karakterli ürün kodları birlikte kontrol edilmelidir.
Özellikle iki dilli sözleşme, katalog ve teknik kılavuzlarda Arapça ile İngilizce/Türkçe aynı satırda yer aldığında yazım yönü sorunları oluşabilir. DTP aşamasında metin kutuları, tablo hücreleri ve görsel üzerindeki yazılar ayrı ayrı incelenmelidir. Ancak resmî belge formatında kaynak belgenin yapısını değiştirmek yerine okunabilir ve izlenebilir bir düzen korunur.
Sağlık Turizmi ve Tıbbi Arapça Tercüme
Hasta-doktor iletişiminde yazılı rapor tercümesi ile sözlü tercümanlık birbirinden ayrılmalıdır. Epikriz, laboratuvar sonucu veya tedavi planı yazılı tıbbi belge olarak çevrilirken; muayene, bilgilendirme veya onam görüşmesinde canlı sözlü aktarım gerekir.
Tıbbi belgelerde çevirmenin görevi tanıyı yorumlamak veya tedaviyi değiştirmek değildir. İlaç adları, dozlar, tarihler, ölçümler ve anatomik yönler kaynak metinle karşılaştırılmalıdır. Hasta verilerinin işlenmesinde de yalnız fiilen uygulanan gizlilik ve erişim tedbirleri web sayfasında vaat edilmelidir.
Ticari ve Kurumsal Arapça Tercüme
Körfez ve MENA pazarlarına yönelik ticari metinlerde resmî Arapça ile pazarlama dili aynı üslupta olmayabilir. Sözleşme, teklif, ihale ve teknik belge MSA ve sektörel terminolojiyle hazırlanırken; kampanya, sosyal medya ve tüketici iletişiminde hedef ülkenin dil alışkanlıkları dikkate alınabilir.
Ürün adı, marka, model kodu ve standart numaralarında gereksiz Arapçalaştırma yapılmamalıdır. Çok dilli projelerde onaylanmış terim listesi ve transliterasyon tercihleri baştan belirlenirse sonraki dosyalarda tutarlılık sağlanır.
Arapça Tercüme Süreci Nasıl Planlanır?
- Kaynak belge ve varsa tüm ek/arka yüzler okunaklı biçimde alınır.
- Hedef ülke, kurum, kullanım amacı ve MSA/lehçe ihtiyacı belirlenir.
- Apostil, legalizasyon, noter veya konsolosluk tasdiki gerekiyorsa ayrı adımlar olarak planlanır.
- Kişi adları için pasaport yazımı; kurum ve ürün adları için mevcut resmî kullanım kontrol edilir.
- Çeviri tamamlandıktan sonra sayı, tarih, kod, mühür ve imza alanları kaynakla karşılaştırılır.
- Sağdan sola sayfa düzeni gerekiyorsa DTP kontrolü yapılır.
- Dijital veya fiziksel teslim, kabul eden kurumun şartına göre hazırlanır.
Arapça Tercüme Fiyatları Neye Göre Değişir?
Arapça tercüme fiyatında metin hacmi yanında lehçe, teknik alan, resmî onay, DTP ve hedef ülke tasdik süreci etkili olabilir. Kısa bir kişisel belge ile sağdan sola yeniden tasarlanması gereken ürün kataloğu aynı iş yüküne sahip değildir.
Noter ve konsolosluk masrafları tercüme bedelinden ayrı kalemler olabilir. Hedef ülke Suudi Arabistan, BAE veya Katar olduğunda uygulanacak doğrulama adımı da farklılaşabileceğinden fiyat verilmeden önce ülke ve kurum bilgisi alınmalıdır.
Arapça Dijital Dosyalarda OCR ve Karma Dil Kontrolü
Arapça taranmış belgelerde optik karakter tanıma sistemleri harf biçimleri, noktalama, rakam yönü ve benzer karakterler nedeniyle hata üretebilir. Özellikle pasaport numarası, kimlik bilgisi, tarih, doz veya para tutarı bulunan belgelerde OCR çıktısı doğrudan çeviri kaynağı olarak kabul edilmemelidir.
Körfez ülkelerinde hazırlanmış ticari veya teknik dosyalarda Arapça ile İngilizce aynı sayfada yer alabilir. Bir alanın İngilizce bırakılması kasıtlı olabilir; başka bir alanın ise çevrilmesi gerekebilir. Belge bütünü görülmeden tüm Latin karakterli alanları değiştirmek veya tüm Arapça terimleri tek bir standart karşılığa zorlamak doğru değildir.
El yazısı, düşük çözünürlüklü mühür veya kısmen kapanmış kaşe varsa tahmin yürütmek yerine daha net nüsha istenmelidir. Okunamayan bölümün varlığı teslimden önce müşteriye bildirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Arapça resmî belgelerde MSA mı kullanılır?
Resmî yazılı belgelerde çoğunlukla Modern Standart Arapça tercih edilir. Sözlü görüşme veya pazarlama metninde ise hedef bölgenin lehçesi ayrıca değerlendirilebilir.
Suudi Arabistan için apostil kullanılabilir mi?
Evet. Suudi Arabistan’da Apostil Sözleşmesi 7 Aralık 2022’den beri yürürlüktedir. Ancak belgenin ve çevirinin kabul şartını ilgili kurum belirler.
BAE ve Katar için apostil yeterli mi?
Güncel HCCH statü tablosunda BAE ve Katar Apostil Sözleşmesi tarafı olarak görünmemektedir. Belge türüne göre legalizasyon veya konsolosluk tasdiki gibi farklı adımlar gerekebilir.
Arapça isimler Latin harflerine nasıl aktarılır?
Resmî başvurularda geçerli pasaporttaki Latin harfli yazım temel referans olmalıdır. Kaynak belgede farklı yazım varsa keyfî biçimde değiştirilmemelidir.
Arapça belgede DTP her zaman gerekir mi?
Basit resmî belgede sınırlı düzenleme yeterli olabilir. Katalog, form, tablo ve iki dilli dokümanda sağdan sola düzen nedeniyle kapsamlı DTP kontrolü gerekebilir.
Arapça online tercüme için hangi dosyalar gönderilmeli?
Belgenin tamamını gösteren okunaklı PDF veya tarama gönderilmelidir. Arka yüzde mühür, açıklama veya apostil varsa bu sayfalar da dosyaya eklenmelidir.