Bir resmi belgeyi çevirmek gerektiğinde en sık karşılaşılan soru şudur: “Yeminli tercüme yeterli mi, noter de gerekiyor mu?” Bunun tek bir evrensel cevabı yoktur. Aynı tür belge bir kurumda yalnızca tercüman imzalı kabul edilirken başka bir kurum noter tasdiki, apostil veya farklı bir onay zinciri isteyebilir.
Çeviri Sepeti’nde süreç belge adı üzerinden otomatik varsayımla değil, belgenin hangi kuruma, hangi ülkede ve hangi işlem için sunulacağı bilgisiyle planlanır. Böylece gereksiz onay adımları eklenmeden, talep edilen belge biçimine göre çalışma yürütülür.
Yeminli Tercüme Nedir?
Türkiye’deki uygulamada yeminli tercüman ifadesi, ilgili yabancı dilde belirli bir noterlik nezdinde yemin işlemi ve kayıt süreci bulunan tercüman için kullanılır. Tercüman hazırladığı çeviride kendi beyanını, imzasını ve kaşesini kullanır; noter tasdiki istenecekse işlem ayrıca noterlik aşamasına gider.
Bu nedenle yeminli tercüme ile noter onaylı tercüme aynı şey değildir. Yeminli tercüme, tercüman işlemiyle tamamlanabilir. Noter onaylı tercümede ise tercüme ayrıca noterlikte tasdik edilir.
Bir başka önemli ayrım da şudur: “yeminli” olması belgenin dünyanın her ülkesinde ve her kurumda otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez. Kabul koşulunu belgeyi isteyen kurum belirler.
Hangi Belgelerde Yeminli Tercüme İstenebilir?
Yeminli çeviri talebi en sık resmi veya kişisel statü gösteren belgelerde görülür. Kurumun evrak listesine göre aşağıdaki belgeler bu kapsamda hazırlanabilir:
Kimlik ve nüfus belgeleri
- Pasaport
- Kimlik kartı
- Nüfus kayıt örneği
- Doğum kayıt örneği
- Evlenme kayıt örneği
- Ölüm kayıt örneği
- İkamet belgesi
Bu belgelerde isim ve soyisim yazımı, doğum tarihi, belge numarası ve yer adları diğer evraklarla tutarlı olmalıdır.
Eğitim belgeleri
Diploma, transkript, mezuniyet belgesi, öğrenci belgesi, sertifika ve diploma eki gibi belgeler üniversite, denklik veya iş başvurularında çevrilebilir. Hangi onayın gerektiği ilgili kurumun güncel başvuru koşullarına göre belirlenir.
Hukuki belgeler
Mahkeme kararları, dava evrakı, vekaletnameler, muvafakatnameler, sözleşmeler ve resmi yazışmalar hukuki terminoloji bilgisi gerektirir. Belge mahkemeye veya başka bir resmi makama sunulacaksa teslim biçimi baştan teyit edilmelidir.
Ticari ve kurumsal belgeler
Ticaret sicili kayıtları, faaliyet belgesi, imza sirküleri, şirket kararları, sözleşmeler ve bazı finansal evraklar yabancı ortaklık, banka veya kurum işlemlerinde tercüme edilebilir.
Sağlık belgeleri
Sağlık raporu, epikriz, laboratuvar sonucu ve benzeri belgelerde yeminli tercüme ancak belgeyi kabul edecek kurumun talebi doğrultusunda seçilmelidir. Tıbbi terminoloji ve kişisel veri hassasiyeti ayrıca değerlendirilir.
Yeminli Tercüme ile Noter Onaylı Tercüme Arasındaki Fark
Bu iki terimin birbirinin yerine kullanılması gereksiz maliyet veya eksik evrak sorununa yol açabilir.
- Kabul koşulu: Her iki durumda da hedef kurumun güncel evrak talimatı esas alınmalıdır.
- Ek maliyet: Noter tasdiki gerekiyorsa tercüme bedeline noterlik gideri eklenir.
- Kullanım: Hangi biçimin kabul edileceğini belgeyi isteyen kurum belirler.
- Noter şerhi: Yeminli tercümede her zaman bulunmaz; noter onaylı tercümede noterlik şerhi yer alır.
- Çeviri işlemi: Yeminli tercümede yemin kaydı bulunan tercüman çeviriyi hazırlar; noter onaylı tercümede bu işlem üzerine noterlik tasdiki eklenir.
Noter tasdiki, çeviriyi ikinci kez dil açısından kontrol eden bir editörlük işlemi değildir. Çeviri doğruluğu tercüme ve kalite kontrol sürecinde sağlanmalıdır.
Apostil Yeminli Tercümenin Yerine Geçer mi?
Hayır. Apostil ve tercüme farklı işlevlere sahiptir. Apostil, 1961 Lahey Sözleşmesi kapsamındaki kamu belgelerinde imza/mühür veya belgeyi düzenleyen makamın resmiyetinin yabancı sözleşme ülkesinde tanınmasını kolaylaştıran tasdik mekanizmasıdır.
Belgenin hangi aşamada tercüme edileceği, kaynak belgenin mi yoksa noter tasdikli tercümenin mi apostilleneceği ve apostil şerhinin de çevrilip çevrilmeyeceği hedef kurumun evrak listesine göre değişebilir. Bu nedenle işlem sırası baştan belirlenmelidir.
Yeminli Tercüme Nasıl Yapılır?
Süreç çoğunlukla şu adımlarla ilerler:
- Belgenin okunaklı fotoğrafı veya taraması alınır.
- Kaynak ve hedef dil belirlenir.
- Belgenin kullanılacağı ülke ve kurum sorulur.
- Kurumun yeminli tercüme, noter veya apostil şartı kontrol edilir.
- Belge ilgili dilde yemin kaydı bulunan tercümana atanır.
- İsim, tarih, numara, mühür, imza ve kurum adları kontrol edilerek çeviri hazırlanır.
- Tercüman gerekli imza ve kaşe/beyan işlemini tamamlar.
- Noter gerekiyorsa ilgili noterlik aşaması planlanır.
- Belge dijital ön izleme ve/veya fiziksel nüsha olarak teslim edilir.
Bazı noterlik işlemlerinde belgenin aslının görülmesi veya fiziki nüsha gerekebilir. Bu nedenle teklif fotoğraf üzerinden alınabilse de nihai işlem için asıl belge gereksinimi ayrıca sorulmalıdır.
Online Yeminli Tercüme Ne Anlama Gelir?
Online hizmet, müşterinin ilk teklif ve belge iletim aşamasında ofise gelmesine gerek olmamasını ifade eder. Belge PDF, tarama veya yüksek çözünürlüklü fotoğraf olarak iletilebilir; çeviri uzaktan hazırlanabilir.
Ancak fiziksel imza, noter tasdiki veya asıl evrak gerektiren süreçler arka planda yine ilgili resmi prosedüre tabidir. “Online” ifadesi noter veya resmi işlem adımlarının ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Pratik süreç şu şekilde yürüyebilir:
- Belge dijital olarak gönderilir.
- Kapsam ve onay türü belirlenir.
- Fiyat ve teslim planı onaylanır.
- Çeviri hazırlanır ve kontrol edilir.
- Gerekli imza/noter işlemleri tamamlanır.
- Dijital kopya paylaşılır; fiziksel nüsha gerekiyorsa kargolanır.
Yeminli Tercümede İsim ve Belge Bilgileri Nasıl Kontrol Edilir?
Resmi belgelerde en çok sorun çıkaran alanlar genellikle uzun cümleler değil, kısa veri alanlarıdır. Tercüme başlamadan önce şu bilgiler ayrıca kontrol edilmelidir:
- Ad ve soyad
- Pasaporttaki Latin harfli yazım
- Doğum tarihi ve yeri
- Kimlik/pasaport numarası
- Belge seri ve sıra numarası
- Kurum adı
- Unvanlar
- Mühür ve kaşeler
- Tarihler
- Varsa el yazısı notlar
Özellikle farklı alfabelerden Latin alfabesine aktarılan isimlerde pasaport yazımı referans alınmalıdır. Aynı kişinin farklı belgelerinde farklı transliterasyon kullanılması başvuru kurumunda açıklama talebine neden olabilir.
Yeminli Tercüme Fiyatları Nasıl Hesaplanır?
Tek fiyat listesi her belge için doğru sonuç vermez. Ücret hesaplanırken genellikle şu unsurlar değerlendirilir:
- Dil çifti
- Belgenin kelime/karakter hacmi
- Belge türü ve terminoloji
- Okunabilirlik
- Tablo ve format yoğunluğu
- Yeminli imza gereksinimi
- Noter tasdiki
- Apostil veya başka tasdik aşamaları
- Fiziksel nüsha ve kargo
- Teslim süresi
Noterlik gideri tercüme bedelinden ayrı bir kalemdir ve yürürlükteki noterlik tarifesi ile belgenin yapısına göre değişebilir. Bu nedenle belge görülmeden kalıcı bir toplam tutar vermek yanıltıcı olabilir.
Yeminli Tercüme İçin Teklif Alırken Ne Göndermelisiniz?
İlk değerlendirme için belgenin tamamının okunaklı görüntüsü ve şu bilgiler yeterlidir:
- Kaynak dil
- Hedef dil
- Belgenin kullanılacağı ülke
- Belgeyi isteyen kurum
- Kurumun noter/apostil şartı
- Fiziksel nüsha sayısı
- Son teslim tarihi
Kişisel bilgileri ilk fiyat aşamasında maskelemek isterseniz metin miktarı ve belge yapısı görülecek şekilde hassas alanları geçici olarak kapatabilirsiniz. Çeviri başladığında eksiksiz belge gerekecektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeminli tercüme nasıl yapılır?
Belge, ilgili dilde yemin kaydı bulunan tercümana atanır; çeviri hazırlanır, veri alanları kontrol edilir ve tercüman kendi imza/kaşe veya beyan işlemini tamamlar. Kurum noter istiyorsa ayrıca noter tasdiki yapılır.
Yeminli tercüme için noter zorunlu mudur?
Her durumda değil. Bazı kurumlar yeminli tercüman imzalı nüshayı kabul eder, bazıları noter tasdiki ister. Belgeyi kabul edecek kurumun güncel evrak listesi esas alınmalıdır.
Yeminli tercüman ile noter aynı şeyi mi onaylar?
Hayır. Tercüman çeviriden sorumludur. Noterlik ise kendi usulü çerçevesinde tercüme işlemini tasdik eder. Noter tasdiki, dilsel editörlük yerine geçmez.
Online yeminli tercüme yapılabilir mi?
Belge gönderimi, teklif, çeviri ve koordinasyon online yürütülebilir. Fiziksel imza, noter veya asıl belge gerekiyorsa ilgili resmi adımlar ayrıca tamamlanır.
Yeminli tercümenin geçerlilik süresi var mı?
Tüm kurumları bağlayan tek bir genel süre kuralı yoktur. Ancak kaynak belgenin “son üç ay içinde alınmış” gibi güncellik şartı olabilir. Başvuru kurumunun evrak tarihine ilişkin şartı ayrıca kontrol edilmelidir.
Yeminli tercüme fiyatı için belgeyi göndermek gerekir mi?
Net teklif için belgenin görülmesi en sağlıklı yöntemdir. Dil, metin hacmi, okunabilirlik ve noter/apostil gibi ek işlemler toplam bedeli etkiler.