120+ dilde tercüme hizmeti, yalnız uzun bir dil listesi yayımlamak anlamına gelmez. Her dil çiftinde tercümanın uzmanlığı, yazı sistemi, hedef ülkenin resmi kabul şartı, belgenin konusu ve gerektiğinde aracı dil kullanımı ayrı planlanmalıdır. İngilizce-Almanca gibi yaygın bir çift ile Swahili-Türkçe veya Uygurca-Fransızca gibi daha az bulunan bir çift aynı operasyonla yönetilmez.
Çeviri Sepeti’nde çok dilli talepler, “bu dil listede var mı?” sorusunun ötesinde değerlendirilir. Önce kaynak ve hedef dil kesinleştirilir, ardından alan uzmanlığı ve teslim formatı belirlenir. Resmi belge söz konusuysa yeminli/noter veya hedef ülkedeki certified/sworn translator şartı ayrıca kontrol edilir. Nadir dilde erişilebilirlik ve teslim takvimi proje başlamadan netleştirilir.
120+ Dilde Tercüme Ne Anlama Gelir?
Bir tercüme bürosunun 120’den fazla dilde hizmet verdiğini belirtmesi, her dilde her an hazır aynı nitelikte tercüman bulunduğu anlamına gelmemelidir. Yaygın dillerde uzman havuzu daha geniş olabilir; nadir dillerde ise konu, yön ve teslim tarihi için özel eşleştirme gerekebilir.
Özellikle “120+ dilde yeminli tercüman” ifadesi dikkatle kullanılmalıdır. Türkiye’de noterde yeminli tercüman uygulaması noter bazında yürür; yabancı ülkelerde ise resmi tercüman tanımları farklı olabilir. Bu nedenle bir dilde yazılı tercüme sunulabilmesi ile o dilde belirli bir kurumun kabul ettiği resmi/yeminli belge üretilebilmesi aynı şey değildir.
Avrupa Dillerinde Tercüme
Avrupa dilleri yalnız İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca ve İtalyanca ile sınırlı değildir. Hollandaca, Lehçe, Portekizce, Romence, Çekçe, Slovakça, Macarca, İsveççe, Norveççe, Danca, Fince, Yunanca, Hırvatça, Bulgarca, Sırpça, Slovence ve Arnavutça gibi diller ticari, akademik ve resmi projelerde sık karşılaşılır.
Belçika için “Flamanca ayrı bir resmi dil” şeklinde yazmak teknik olarak doğru değildir. Belçika’nın resmi dilleri Hollandaca, Fransızca ve Almancadır; Flandre’de kullanılan Dutch varyantı günlük kullanımda Flemish/Flamanca olarak anılabilir. Resmi belgede hedef kurumun istediği dil adı ve varyant esas alınmalıdır.
Türk Dillerinde Tercüme
Azerice, Özbekçe, Kazakça, Türkmence, Kırgızca ve Uygurca gibi Türk dilleri Türkiye Türkçesine akrabadır; fakat aynı dil değildir. Resmi terminoloji, alfabe, Rusça/Farsça etkisi ve idari kavramlar ülkeye göre değişir.
- Azerice: Azerbaycan’da Latin alfabesi; eski Sovyet belgelerinde Kiril, İran’daki kullanımda Fars-Arap yazısı görülebilir.
- Özbekçe: Latin alfabesi resmi kullanımda öndedir; eski ve günlük kaynaklarda Kiril yazısıyla da karşılaşılabilir.
- Kazakça: Güncel resmi belgelerde Kiril yaygınlığını korur; Latin alfabesine geçiş politikası ayrı takip edilmelidir.
- Türkmence: Günümüzde Latin esaslı alfabe kullanır; “Türkmence Kiril alfabesiyle yazılır” şeklindeki genelleme güncel değildir.
- Kırgızca: Kiril alfabesiyle yazılır; Rusça ek açıklamalar kamu ve eğitim belgelerinde görülebilir.
- Uygurca: Çin’de yaygın yazı sistemi Arap alfabesi temelli Uygur yazısıdır.
Bu dillerin Türkçeye yakın olması, çevirinin otomatik biçimde kolay olduğu anlamına gelmez. Benzer kökten gelen ama farklı anlam taşıyan kelimeler özellikle hukuk ve kamu belgelerinde yanlış anlaşılmaya açıktır.
Asya Dillerinde Yazı Sistemi Neden Önemlidir?
Çince, Japonca, Korece, Tayca, Hintçe, Urduca, Bengalce ve Vietnamca gibi dillerde yazı sistemi, font, karakter yönü ve bölgesel kullanım belge üretimini etkiler. Çince’de Basitleştirilmiş/Geleneksel ayrımı; Japoncada Kanji-Hiragana-Katakana birlikteliği; Korecede Hangul; Hintçede Devanagari; Urduca’da sağdan sola yazım gibi özellikler DTP kontrolünü gerekli kılabilir.
Karakterlerin görünmesi tek başına doğru tercüme anlamına gelmez. Özel isim, kurum adı, ürün kodu ve teknik terimler hedef ülkedeki yerleşik biçime göre kontrol edilmelidir.
Afrika Dilleri ve Daha Az Talep Edilen Dil Çiftleri
Swahili, Amharca, Hausa ve başka Afrika dilleri; enerji, altyapı, insani yardım, akademik araştırma ve dış ticaret projelerinde talep edilebilir. Nadir dil projelerinde en önemli fark tercüman havuzunun daha küçük olması ve konu uzmanlığıyla dil uzmanlığını aynı kişide bulmanın daha fazla planlama gerektirmesidir.
Amharca, Etiyopya yazı geleneğinde Ge’ez/Ethiopic kökenli yazı sistemiyle yazılır; “Güney Afrika Hrn’si alfabesi” gibi bir tanım doğru değildir. Swahili ise Latin alfabesiyle yazılır ve Doğu Afrika’da geniş kullanım alanına sahiptir. Proje planlamasında dilin resmi statüsünden çok hedef kurum ve hedef kitle önemlidir.
Kafkasya Dillerinde Tercüme
Gürcüce ve Ermenice gibi diller kendi yazı sistemlerine sahiptir. Gürcüce resmi veya ticari belgelerde Mkhedruli yazısıyla, Ermenice ise Ermeni alfabesiyle karşımıza çıkar. Azerice ise dil ailesi ve yazı sistemi açısından bu iki dilden ayrılır.
Kafkasya’dan gelen eski belgelerde Rusça ek açıklamalar veya Sovyet dönemi terminolojisi bulunabilir. Belgenin tamamının tek dilde olduğu varsayılmamalıdır; mühür, arka yüz ve ek sayfalar da kontrol edilmelidir.
Çapraz Tercüme Nedir?
Çapraz tercüme, Türkçe dışındaki iki dil arasında yapılan çeviri için kullanılan yaygın bir ifadedir. Örneğin Almanca-Arapça veya Rusça-İspanyolca doğrudan tercüme bir çapraz dil projesidir. Her çapraz tercümede İngilizce ara dil kullanılması gerekmez.
Doğrudan uygun tercüman bulunmadığında kaynak dil → ara dil → hedef dil biçiminde iki aşamalı iş akışı kurulabilir. Bu yöntem uygulanacaksa müşteriye önceden bildirilmesi, her aşamadaki kaynak metnin kayıt altında tutulması ve terminoloji kontrolünün iki aşamayı kapsaması gerekir. Ara dil kullanımı anlam kaybı riskini artırabileceği için hassas hukuk veya tıp metinlerinde özellikle dikkatli planlanmalıdır.
Nadir Dil Tercümesinde Belge Ön İncelemesi
El yazısı, eski tarihli, düşük çözünürlüklü veya karışık alfabeli belgelerde fiyat ve süre vermeden önce okunabilirlik kontrolü yapılmalıdır. Bir belgenin ana dili belirlenemiyorsa yalnız dosya adına bakarak tercüman atamak doğru değildir.
Ön incelemede sayfa sayısı, okunamayan alanlar, mühürler, el yazıları, kaynak/ara dil ihtiyacı ve resmi onay gereksinimi belirlenir. Böylece sonradan “bu sayfa başka dildeymiş” veya “kurum fiziksel yeminli nüsha istiyormuş” gibi sürprizler azaltılır.
Resmi ve Yeminli Tercümede Dil Sayısı Tek Başına Yeterli Değildir
Bir dilde tercüman bulunması, o tercümenin bütün resmi kurumlarda kabul edileceği anlamına gelmez. Türkiye’de noter onaylı tercüme için ilgili noterle yemin ilişkisi bulunan tercüman gerekebilir. Başka ülkeler certified translator, court translator, sworn translator veya ayrı bir tercüman beyanı isteyebilir.
Bu nedenle nadir dilde resmi belge talebi geldiğinde üç soru birlikte cevaplanmalıdır: Hangi dil? Hangi ülke/kurum? Hangi onay biçimi? Bu bilgiler olmadan “yeminli tercüme yapılır” demek eksik kalır.
Çok Dilli Kurumsal Proje Nasıl Yönetilir?
Aynı katalog, sözleşme veya web içeriğinin 10–20 dile çevrildiği projelerde merkezi terminoloji yönetimi önem kazanır. Marka adı, ürün adı, güvenlik uyarısı, ölçü birimi ve hukuki ifade için kaynak dilde onaylı bir terim listesi hazırlanması gerekir.
Her dil çifti aynı cümleyi kaynak metinden çevirmelidir; bir dilde yapılan serbest değişikliğin diğer dillere otomatik taşınması doğru değildir. Güncellenen kaynak metin için sürüm kontrolü tutulması, çok dilli teslimatlarda karışıklığı azaltır.
Makine Çevirisi Nadir Dillerde Ne Kadar Kullanılabilir?
Makine çevirisinin başarısı dil çiftine ve metin türüne göre değişir. Yaygın dil çiftlerinde yardımcı olabilirken daha az veri bulunan dillerde özel isim, ek yapısı ve terminolojide hata oranı artabilir. Resmi belge, tıbbi rapor, sözleşme veya teknik güvenlik metninde insan kontrolü olmadan teslim yapılmamalıdır.
OCR da benzer biçimde eski alfabe, el yazısı veya düşük çözünürlüklü taramada hata üretebilir. Sayılar, kimlik numaraları ve isimler otomatik tanımaya bırakılmamalıdır.
Nadir Dil Tercüme Süreci Nasıl İlerler?
- Kaynak dil, hedef dil ve mümkünse ülke/varyant belirlenir.
- Belgenin konusu ve resmi kullanım amacı netleştirilir.
- Doğrudan dil çifti uzmanı bulunabilirliği kontrol edilir; gerekirse ara dil planı müşteriye bildirilir.
- Belge okunabilirliği, alfabe ve ek sayfalar ön incelemeden geçirilir.
- Terminoloji, kişi/kurum adları ve sayı alanları kontrol edilerek tercüme hazırlanır.
- Gerekiyorsa hedef kurumun istediği sertifikasyon veya fiziksel teslim biçimi uygulanır.
Nadir Dil Tercüme Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Fiyat; dil çiftinin bulunabilirliği, metnin hacmi ve uzmanlık alanı, doğrudan/ara dil kullanımı, yazı sistemi, DTP, yeminli/noter gereksinimi ve teslim takvimine göre değişir. Nadir dillerde yalnız “kelime başı sabit fiyat” vermek her proje için gerçekçi olmayabilir.
Hangi Diller İçin Ayrı Hizmet Sayfaları Bulunabilir?
İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça, Rusça, İtalyanca, İspanyolca, Çince, Japonca, Farsça ve Azerice gibi sık talep edilen diller için ayrı sayfalar hazırlanabilir. Daha az talep edilen diller ise bu çok dilli hizmet sayfası üzerinden proje bazında değerlendirilebilir.
Sık Sorulan Sorular
120+ dilin tamamında yeminli tercüman var mı?
Bu ifade mutlak biçimde kullanılmamalıdır. Yazılı tercüman erişimi ile belirli bir noter veya yabancı kurumun kabul ettiği yeminli/resmi tercüman statüsü farklıdır. Dil ve hedef kurum birlikte kontrol edilmelidir.
Çapraz tercüme her zaman İngilizce üzerinden mi yapılır?
Hayır. Uygun uzman varsa iki yabancı dil arasında doğrudan tercüme yapılabilir. Ara dil yalnız gerektiğinde kullanılır.
Nadir dil tercümesi daha uzun sürer mi?
Bazı projelerde evet. Tercüman bulunabilirliği, eski yazı sistemi ve alan uzmanlığı süreyi etkileyebilir; sabit 3–7 gün kuralı yoktur.
El yazısı veya eski belgeler çevrilebilir mi?
Okunabilir olduğu ölçüde çevrilebilir. Ön inceleme yapılmalı; okunamayan kısımlar varsayımla doldurulmamalıdır.
Nadir bir dili listede göremiyorsam ne yapmalıyım?
Belgenin örneği, kaynak ve hedef dil ile kullanım amacı paylaşılmalıdır. Uygun tercüman ve gerekiyorsa ara dil planı belge görüldükten sonra belirlenebilir.