Çince tercüme, yalnızca Türkçe bir metni Çin karakterleriyle yeniden yazmak değildir. Hedef pazarın Çin ana karası, Tayvan, Hong Kong, Makao veya Singapur olması; kullanılacak yazı sistemi, terminoloji, biçim ve kimi resmi işlemlerde onay zinciri açısından sonucu değiştirebilir.
Çeviri Sepeti’nde Çince projeler belge türü ve kullanım yeri görülerek planlanır. Resmi evrakta isim, tarih, mühür ve kurum adları; teknik dosyada parça kodları ve ölçüler; ticari metinde ise ürün adı, teslim koşulu ve taraf bilgileri ayrı kontrol noktalarıdır. Noter veya apostil de yalnız alıcı kurum gerçekten istiyorsa iş akışına eklenir.
Basitleştirilmiş ve Geleneksel Çince Arasındaki Fark
Basitleştirilmiş Çince, Çin Halk Cumhuriyeti ana karasında ve Singapur’da yaygın olarak kullanılan karakter sistemidir. Geleneksel karakterler ise Tayvan’da, Hong Kong’da ve Makao’da yaygındır. İki sistem yalnız görsel olarak farklı karakterler kullanmaz; bölgesel kelime tercihleri ve idari terminoloji de değişebilir.
“Yanlış karakter sistemi kullanılırsa belge kesin reddedilir” gibi mutlak bir kural yoktur. Ancak resmi kurum, hedef şirket veya yayın platformu belirli bir yazı sistemi istiyorsa buna uyulmalıdır. Proje başlamadan önce hedef bölgenin ve belgeyi kabul edecek kurumun belirlenmesi, sonradan yeniden dizgi veya yeniden tercüme ihtiyacını azaltır.
Çince Tercüme Hangi Belgelerde Kullanılır?
- Pasaport, doğum ve evlilik belgeleri gibi kimlik/nüfus evrakları
- Diploma, transkript, öğrenci belgesi ve mesleki sertifikalar
- Ticari fatura, paketleme listesi, menşe belgesi ve lojistik dokümanları
- Sözleşme, şirket kuruluş evrakı, yönetim kurulu kararı ve finansal raporlar
- Kullanım kılavuzu, teknik şartname, kalite raporu ve ürün kataloğu
- Tıbbi rapor, sigorta yazışması ve sağlık turizmi belgeleri
Bu belgelerin tamamı her işlemde yeminli veya noter onaylı olmak zorunda değildir. Belgenin kime sunulacağı, kaynak belgenin kamu belgesi olup olmadığı ve hedef kurumun istediği sertifikasyon biçimi baştan kontrol edilmelidir.
Çin İçin Apostil Artık Geçerli mi?
Evet. Çin Halk Cumhuriyeti bakımından Apostil Sözleşmesi 7 Kasım 2023’te yürürlüğe girdi. Bu nedenle Türkiye gibi sözleşmeye taraf bir ülkede düzenlenmiş ve sözleşmenin kapsamına giren kamu belgeleri, Çin ana karasında kullanılacaksa yetkili makamdan apostil alındıktan sonra eski tip konsolosluk tasdik zincirine ihtiyaç duyulmadan kullanılabilir.
Apostil çevirinin doğruluğunu onaylamaz; kamu belgesindeki imza, sıfat ve mühür kaynağının tasdikine yönelik ayrı bir işlemdir. Ayrıca özel belgeler, ticari sertifikalar veya belirli kurum prosedürleri farklı adımlar gerektirebilir. “Çin’e giden her belge apostilli olmalıdır” veya “apostil tüm işlemleri tamamlar” denmemelidir.
İhracat ve Gümrük Belgelerinde Çince Tercüme
Çin’e ihracatta ticari fatura, paketleme listesi, menşe belgesi, ürün etiketi, analiz raporu veya teknik dosya talebi ürün grubuna ve ithalat prosedürüne göre değişir. Çevirmenin görevi HS/GTİP kodunu yeniden belirlemek değil, kaynak belgedeki kod ve ürün tanımlarını tutarlı biçimde aktarmaktır.
Aynı ürünün faturada, katalogda ve teknik dosyada farklı adlarla çevrilmesi alıcı ve gümrük tarafında soru işareti yaratabilir. Bu nedenle çok belgeli ihracat projelerinde onaylı ürün adları, model kodları, ölçü birimleri ve marka yazımları için ortak bir terim listesi kullanılması yararlıdır.
Teknik Çince Tercümede Nelere Dikkat Edilir?
Makine, otomotiv, elektronik, enerji ve yazılım metinlerinde karakter doğruluğu kadar sayısal veri ve terim tutarlılığı önemlidir. Parça numarası, voltaj, basınç değeri, tolerans, uyarı seviyesi ve standart kodları kaynağa göre kontrol edilmelidir. Ölçü birimleri özel bir talep yoksa sessizce dönüştürülmemelidir.
Kullanım kılavuzu veya katalogta Çince metin, Latin harfli metne göre farklı satır kırılımları oluşturabilir. Bu nedenle DTP ve sayfa düzeni, tercüme bittikten sonra ayrıca kontrol edilmelidir. Tablolarda hücre taşması, dikey yazım, noktalama ve font desteği teslimden önce görülmelidir.
Kişi ve Kurum Adları Nasıl Yazılır?
Çince ile Latin alfabesi arasında kişi ve kurum adlarında tek bir otomatik dönüşüm yöntemi kullanmak her zaman doğru sonuç vermez. Çinli kişinin pasaportunda yer alan Latin harfli ad, Türkiye’deki resmi işlemlerde temel referans olabilir. Türk kişi veya şirket adlarının Çince karşılığı gerekiyorsa resmi/kurumsal tercih varsa korunmalıdır.
Belgede hem Çince karakter hem Pinyin veya başka bir Latinleştirme biçimi bulunuyorsa kaynak belgeye sadık kalınır. Çevirmen, kimlik uyuşmazlığı yaratacak şekilde kişiye yeni bir ad yazımı üretmemelidir.
Çince Yeminli ve Noter Onaylı Tercüme Ne Zaman Gerekir?
Türkiye’de bir kuruma sunulacak Çince belge için yeminli veya noter tasdikli Türkçe tercüme istenip istenmediği ilgili kurumdan öğrenilmelidir. Çin’de kullanılacak Türkçe belge için ise Çin’deki alıcı kurumun tercümenin dili, tercüman beyanı ve varsa apostil sırası hakkındaki güncel talimatı esas alınmalıdır.
Türkiye’deki noter yeminli tercüman uygulaması, Çin’deki her resmi kurumun sertifikasyon modelinin birebir karşılığı değildir. Bu nedenle belge “resmi” diye otomatik olarak noter masrafı eklemek yerine, kabul eden kurumun evrak listesini görmek daha sağlıklıdır.
Çince Tercüme Süreci Nasıl İlerler?
- Belgenin tamamı ve kullanım amacı paylaşılır.
- Hedef bölgeye göre Basitleştirilmiş veya Geleneksel karakter sistemi belirlenir.
- Belge türüne uygun ticari, hukuki, teknik veya akademik tercüman atanır.
- İsim, sayı, kod, tarih ve terminoloji karşılaştırması yapılır.
- Gerekliyse noter, apostil veya başka bir tasdik adımı ayrıca planlanır.
- Dijital veya fiziksel teslim öncesinde biçim ve karakter görünümü kontrol edilir.
Çince Sözlü Tercüme ve İş Toplantıları
Çinli tedarikçi, yatırımcı veya teknik ekiplerle yapılan toplantılarda yazılı tercümeden farklı bir hazırlık gerekir. Ardıl tercümede konuşmacı bölüm bölüm ilerler ve tercüman aktarımı sırayla yapar. Fabrika ziyareti, ürün eğitimi, ticari müzakere ve fuar görüşmelerinde bu yöntem sık kullanılabilir.
Sözlü tercümanda yalnız Mandarin bilgisi değil, katılımcıların kullandığı konuşma çeşidi de önemlidir. Çin’de farklı Sinitik dil çeşitleri bulunur; “Çince tercüman” talebinde Mandarin mi, Kantonca mı veya başka bir konuşma biçimi mi gerektiği etkinlikten önce netleştirilmelidir. Hong Kong bağlantılı bir projede yalnız yazı sistemine bakarak konuşma dilinin Mandarin olduğu varsayılmamalıdır.
Çince Web Sitesi ve Pazarlama İçeriği Nasıl Yerelleştirilir?
Web sitesi, e-ticaret sayfası veya ürün tanıtımında doğrudan kelime karşılığı yeterli olmayabilir. Marka adı, ürün kategorisi, ölçü birimi, tarih biçimi, para birimi ve çağrı metinleri hedef pazarın alışkanlıklarına göre gözden geçirilir. Ancak marka sahibinin onayı olmadan yeni bir Çince marka adı üretilmemelidir.
Arama motoru odaklı içerikte de Çin ana karasındaki kullanıcı davranışı ile Tayvan veya Hong Kong’daki arama dili aynı olmayabilir. SEO çalışması tercümeden ayrı olarak anahtar kelime araştırması gerektirir; kaynak dilde iyi sıralanan bir ifadenin karakter karakter çevrilmesi hedef pazarda aynı arama talebini oluşturmayabilir.
Çince Belgelerde Kalite Kontrol Noktaları
Teslim öncesinde karakter sistemi, kişi ve kurum adları, rakamlar, para birimleri, model numaraları ve tarih alanları kaynak belgeyle satır satır karşılaştırılmalıdır. Özellikle taranmış belgelerde OCR hataları benzer karakterlerin karışmasına neden olabilir; otomatik metin çıkarımı nihai kontrolün yerini tutmaz.
Çift dilli dosyalarda Çin karakterleri ile Latin harfli karşılığın aynı kişiyi veya kurumu gösterdiği teyit edilmelidir. Mühür ya da el yazısı okunmuyorsa tahmin yoluyla doldurmak yerine daha net nüsha istenmesi daha güvenlidir.
Çince Tercüme Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Fiyat; kaynak/hedef yön, karakter veya kelime hacmi, konu uzmanlığı, Basitleştirilmiş/Geleneksel yazı sistemi, tablo-DTP yükü, resmi onay ve teslim takvimine göre belirlenir. Çince karakter sayısı ile Türkçe kelime sayısı aynı ölçüm değildir; bu nedenle belge görülmeden tek bir sabit fiyat vermek yanıltıcı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Çin için apostil geçerli mi?
Evet. Apostil Sözleşmesi Çin ana karası için 7 Kasım 2023’te yürürlüğe girdi. Ancak apostil yalnız sözleşme kapsamındaki kamu belgeleriyle ilgilidir; hedef kurumun ek belge veya tercüme talebi ayrıca kontrol edilmelidir.
Basitleştirilmiş mi Geleneksel Çince mi kullanılmalı?
Hedef bölge belirleyicidir. Çin ana karası ve Singapur için Basitleştirilmiş; Tayvan, Hong Kong ve Makao için Geleneksel karakterler yaygındır. Kurum özel bir şablon veriyorsa o talimat izlenir.
Çince tercüme mutlaka İngilizce üzerinden mi yapılır?
Hayır. Uygun dil çifti bulunduğunda doğrudan Türkçe-Çince çalışma tercih edilebilir. Ara dil kullanılması gerekiyorsa müşteriye bunun proje yapısının bir parçası olduğu açıkça belirtilmelidir.
Her Çince belge noter onaylı olmalı mı?
Hayır. Noter veya başka bir onay, belgenin sunulacağı kurumun talebine göre eklenir.